Home Tác phẩm nhạc Mùa Xuân về, ngắm Làng Lúa Làng Hoa
Mùa Xuân về, ngắm Làng Lúa Làng Hoa PDF. In Email
Viết bởi Diễm Nguyệt   
Thứ bảy, 29 Tháng 1 2011 13:40

Mùa xuân về, cùng ngắm làng lúa, làng hoa.

Diễm Nguyệt (Bài viết đã đăng trên nhiều tờ báo Xuân)

Trên tay tôi là cuốn “ 100 bài hát hay nhất thế kỷ XX”. Trong tập này, ca khúc nào cũng rất tuyệt vời, nhưng có một bài hát gắn với một vaì kỷ niệm trong đời tôi, đó là ca khúc Mùa xuân làng lúa làng hoa của nhạc sĩ Ngọc Khuê. Đầu xuân, trong thời khắc giao hoà cuả đất trời với muà xuân cuả dân tộc,chúng ta cùng ngắm “làng lúa, làng hoa”.

 

Tôi biết và yêu “Mùa xuân làng lúa làng hoa” qua giọng ca cuả ca sĩ Thanh Hoa từ năm 1981- khi còn là học sinh PTTH, nhưng có duyên với “Mùa xuân làng luá làng hoa” bắt đầu từ buổi dự thi năng khiếu vào lớp sư phạm âm nhạc cuả trường Cao đẳng sư phạm Hà Nội năm 1984. (Bài hát này tôi chọn để dự thi và đã đạt 18/20 điểm.) “Mùa xuân làng lúa làng hoa” đã làm cầu nối cho tôi đến với con đường âm nhạc ( mặc dù chỉ là nhạc sư phạm để làm cô giáo dạy nhạc trường THCS); và “ Mùa xuân làng luá làng hoa” lại giúp tôi “bén duyên” cùng một người… Đó là năm 1987, khi tôi về thực tập tại THCS Phú Thượng. Trong một đêm giao lưu giữa Đoàn giáo sinh thực tập với Đoàn xã Phú Thượng, tôi đã hát “Mùa xuân làng lúa làng hoa”. Ở khung cảnh đó, với không gian đó ( Phú Thượng cũng là một làng hoa), tôi đã đã hát hết mình và được hoan hô nhiệt liệt . Trong số người lên tặng hoa tôi, có một chàng kỹ sư trẻ làm ở Nhà máy Bê tông Thăng Long …Chính vì gắn với những kỷ niệm khó phai mờ trong đời nên “Mùa xuân làng luá làng hoa” đã đi vào máu thịt cuả tôi.

 

Bài hát đã vẽ lên một bức tranh tuyệt đẹp về làng quê Việt Nam - cụ thể ở đây là làng hoa Ngọc Hà - Nhật Tân- Quảng Bá nổi tiếng bên Hồ Tây . Bài hát được viết vào khoảng cuối năm 1980, được phát sóng vào đầu năm 1981. Khi giai điêu cất lên, ta có cảm giác như đây là lời đối đáp giữa hai chủ thể cuả tình yêu: lúa (là anh) nuôi sống con người, còn hoa ( là em) làm đẹp cho đời. Đấy chính là cách bày tỏ tình cảm tế nhị mà sâu sắc nhất cuả người Tràng An. Mối tình “hoa- lúa” làm ta liên tưởng đến “Dòng sông Mã- núi Mường Hum’ trong Tình ca Tây Bắc cuả nhạc sĩ Bùi Đức Hạnh( phỏng thơ Cầm Giang) . Đó cũng là cách nói ý nhị trong ca dao dân ca Việt Nam mà hình ảnh Mận- Đào, Thuyền- Bến là một đặc trưng. Bức tranh đó được chấm phá bởi những đường nét mềm mại cuả con đê, được tô điểm bởi màu vàng tươi cuả lúa và muôn màu sắc rực rỡ cuả hoa, Thật thơ mộng khi bức tranh ấy lại được lồng trong khung cảnh trời nước Hồ Tây, lãng mạn và tình tứ biết bao:

“Bên luá anh bên luá, cánh đồng làng ven đê. Hồ Tây xanh mênh mông, trong tươi thắm nắng chiều. Làng em làng hoa, hoa thơm ngát bốn mùa. Hồ Tây đôi bên, trong tình yêu hoa lúa rộn ràng…”

Bài hát đựơc viết ở giọng Rê thứ, nhịp 6/8. Chất liệu thứ mềm mại êm dịu đã kết hợp với nhịp 6/8 là loại nhịp uyển chuyển nhẹ nhàng, giai điệu mang âm hưởng cuả một điệu hò sông nước.

Đoạn A là lời đối đáp tâm tình thủ thỉ với những dấu luyến, chùm 4, mang hơi hướng chất liệu dân ca. Những dấu nối giãn nhịp như sự ngập ngừng e lệ, vẻ bối rối cuả cô gái trước ý trung nhân cuả mình. Một sự e lệ đáng yêu cần có tạo nên cái duyên cuả người con gái làng hoa Ngọc Hà. Để chuyển từ đoạn A sang đoạn B, tác giả đã sử dụng liền 2 dấu nối tạo nên vẻ ngập ngừng “tình trong như đã, mặt ngoài còn e”- theo cách nói của Nguyễn Du- để rồi tiếp sức cho cảm xúc thăng hoa ở đoạn tiếp theo.

Lúa ơi thơm ngát cho em hát cùng người, bởi luá yêu cuộc đời, nên xanh thắm tươi ruộng đồng. Sóng lấp lánh mặt hồ, cho hoa em ngào ngạt, hương hoa bay dào dạt, làng hoa em gọi mùa- mùa xuân

Nếu đoạn A giãn nhịp như sư ngỡ ngàng trước cảnh sắc tuyệt đẹp: bên này đê là hoa, bên kia đê là lúa và sự say mê cuả mối tình hoa - lúa thì nét nhạc vút lên cao trào ở đoạn B với một loạt móc đơn liên tiếp xen lẫn móc kép , điểm xuyết là một số nốt hoa mỹ tạo nên sự hồn nhiên . Ta có cảm giác như hương hoa, hương luá bay lên, như cảm giác thăng hoa của tình yêu đôi lứa, như niềm say mê trước muà xuân cuả đất trời. Lại thêm một dấu nối ở vị trí nôt đồ ứng với chữ mùa trong ca từ, tạo nên sự ngập ngừng trước khi sang từ mùa xuân để rồi chuyển tiếp sang câu sau. Nét nhạc được mô phỏng tiết tấu cuả câu trước bằng một loạt móc đơn nhưng giai điệu đi xuống một quãng 3 tạo sự e ấp mà đằm thắm.

Lúa lên xanh thắm, bên hoa em thơm ngát. Hồ Tây ơi muà xuân, tình ca đơm hoa từ lòng đất

Vâng. Lúa lên xanh bên hoa thơm ngát. Màu vàng no đủ cuả lúa, muôn màu sắc rực rỡ cuả hoa - một cảnh sắc tuyệt vời bên Hồ Tây huyền ảo. Trước muà xuân cuả đất trời, sự đơm hoa kết trái cuả thành quả lao động được chắt lọc những gì tinh túy nhất từ lòng đất. Bản tình ca được cất lên, nhưng đây là tình ca đơm hoa từ lòng đất. Một lối nói ẩn dụ ý nhị . Nét nhạc chợt vút lên như hoà quyện tình yêu đôi lứa với mùa xuân cuả trời đất trong thời khắc giao hoà.

Đôi lứa- tình yêu- muà xuân. Làng lúa- làng hoa, mùa xuân

Đến đây, ta có cảm giác như đang bay lên cùng hương hoa hương lúa, bay lên cùng mùa xuân đất nước. Lời 2 tác giả đã khéo léo sử dụng thành ngữ “nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa”

Hạnh phúc trên đôi tay, nơi anh đã gieo mầm. Chiều nay anh dù xa, hoa nói với anh nhiều

Hoa nói gì hoa ơi. Cô gái đã mượn lời hoa để nói lời của lòng mình. “ Hồ Tây nên duyên, vẫn gần nhau như hoa lúa cuộc đời”. Vâng, tuổi trẻ - tình yêu và mùa xuân là những gì thường gắn kết song hành. Tác giả đã khéo léo kết hợp nhuần nhuyễn từ cách xây dựng giai điệu đến chọn lựa ca từ. Khéo léo đến nỗi khi giai điêụ bài hát kết thúc, ta vẫn thấy âm ba cuả một điệu hò sông nước quê hương, như diễn tả những gợn sóng trên mặt hồ Tây; lại diễn tả được tình cảm đằm thắm yêu thương của tuổi trẻ, mà vẫn nói lên sự giao hoà cuả con người với thiên nhiên, với cuộc sống- một sư giao duyên tình tứ mộc mạc nhưng lại vô cùng đằm thắm cuả những đôi trai gái. Đó là tình yêu hoa- lúa- một biểu tượng đẹp cuả cuộc sống no đủ hạnh phúc. Đó chính là nét riêng của người Hà Nội- một nét thanh lịch hào hoa:

Chẳng thơm cũng thể hoa nhài

Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An

Gần đây, tôi có may mắn được gặp nhạc sĩ Ngọc Khuê trong buổi lễ kỷ niệm 50 năm thành lập trường Cấp 2 Chiến Thắng. Nhạc sĩ có cho biết thêm: Khi viết xong đoạn kết (cũng là cao trào cuả bài) “ Đôi lứa- tình yêu- muà xuân. Làng lúa – làng hoa- mùa xuân” thì thực sự tên gọi cuả bài hát được mang tên “Làng luá- làng hoa”. Khi gửi lên Đài TNVN, nhạc sĩ Thế Song lúc đó là biên tập viên Âm nhạc cuả Đài mới góp ý : thêm chữ Mùa xuân và tác giả đã đồng ý. Thế là bài hát được mang tên Mùa xuân làng luá làng hoa.

Bây giờ, do tốc độ đô thị hoá cùng với yêu cầu quy hoạch xây dựng thủ đô, những làng hoa bên Hồ Tây không còn, làng lúa dần bị thu hẹp lại. Nhưng mỗi khi giai điệu mượt mà đằm thắm cuả Mùa xuân làng luá làng hoa vang lên, ta lại thấy tái hiện trước mắt bức tranh tuyệt đẹp. Và càng thêm yêu Thủ đô Hà Nội- thành phố ngàn năm tuổi, trái tim cuả cả nước. Đó chính là tình cảm dành cho muà xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước đổi mới trong mỗi chúng ta.

Diễm Nguyệt

Phó hiệu trưởng trường THCS Cát Quế B, Hoài Đức, Hà Nội

Lần cập nhật cuối lúc Thứ bảy, 29 Tháng 1 2011 14:04
 

Add comment


Security code
Refresh

Copyright © 2014 Bản quyền thuộc về Lang lua lang hoa.
Joomla! là phần mềm miễn phí được lưu hành theo giấy phép GNU/GPL.
 

Nghe nhạc Ngọc Khuê

Có thể bạn chưa xem

 

 

 

 
Sa Pa thành phố trong sương
Nhạc và lời: Nhạc sĩ Vĩnh Cát
Người hát: Ngọc Khuê





Trường mình Lớp mình
Nhạc và lời: Ngọc Khuê
Cô giáo và HS Trường Mầm non B Hà Nội biểu diễn


Đây là Quê Hương của tôi
Nhạc và lời: Ngọc Khuê
Ca sĩ Mai Lan


Ngàn năm sau
anh sẽ lại chọn em
Nhạc: Ngọc Khuê
Lời thơ Nguyễn Văn Khắc
Ca sĩ: NSUT Đức Long





Chiều Hoa Sen
Nhạc Ngọc Khuê - Thơ Nguyễn
Trọng Hoàn - Ca sĩ Thanh Nga


Ca khúc "Đất và Mẹ"
NS Ngọc Khuê - Thơ Hà Linh
Ca sĩ Hương Lan (Đài TNVN)


Trung tâm Báo chí và Hợp tác
Truyền thông Quốc tế CPI


Hạt nắng hạt mưa
ST Ngọc Khuê - Ca Sĩ Thuý Ngân


Tình yêu với người chiến sĩ
NS Ngọc Khuê - Ca Sĩ Mai Trang

Thầy cho Cái Chữ -
Lời theo thơ Ông Đồ của Vũ Đình Liên
NSUT Hồng Ngát trình bày

Mãi là Em - Mùa Xuân
Lời trích thơ Đoàn Hoài Trung
Ca sĩ Bảo Yến

Khúc hát Biên đội bay 4 người
(Trong CT "Chúng tôi là chiến sĩ")